Önce düşün, sonra yaz.

Beckett. Önce dans eti, sonra düşün.

Sabah sayfaları.

Sabah sayfaları ve Metafor.

Köy ve Orman / Yaban / Bilinç Dışı.

Read more

Alternatif 1

Yazmadığınız bir Poetika Journal sayısı varsa onu tamamlayın.

Alternatif 2

- Bugüne kadar farklı Poetika Journal sayılarına yazdığınız bütün yazılara geri dönün. Onları okuyun, sesli olabilir.

- Üzerine bir gece yatın. Ya da birkaç gece, ne kadar gerekirse. Yazılardaki zıtlıkları, ikilikleri, tezatları, benzerlikleri, bağları bulun. İşaretleyin.

- Bunların üzerine de yatın. İçinizde demlensinler.

- Sonrasında içinizde belirivereni bulmaya çalışın. Bir metafor, bir imge, bir sözcük.

- Ne geliyorsa, geldiyse onu yanınızda taşıyın.

Kreatif Yazar

Poetika Journal #7

Geçmiş yazılara bakmak, yeni bir konuda yazmamak iyi geldi. Önce hepsini PDF yapıp tabletten okudum. Sonra dikkatimi çeken sözcükleri işaretledim. Bazıları tekrar edenlerdi, ama çokça fiile ellerim gitti. Eylem adamıyım vesselam! Durdum mu kendimi dinlemekten korkuyorum. Kendimi dinlemek iyi değil. Beynimin işlerine şaşırıyorum. Bazen kendini dinlemek i…

Read more

6 days ago · 2 likes · 1 comment · Serda

Graduated from Üsküdar American Academy and the Department of Management at Boğaziçi University. She went on to complete an MA at Plymouth University’s Dartington College of Arts, where she focused on oral and written stories, working closely with the British writer Martin Shaw on her thesis.

Her novel Hoyrat was published in 2024, following her earlier work Ağıtların Tanrısı (2021). In her children’s Noa series, she explores themes of death, grief, and impermanence. She writes on contemporary world literature for OT Magazine and lives in Istanbul with her two children.

Boğaziçi Üniversitesi Nazım Hikmet Kültür ve Araştırma Merkezi

18 Aralık 2024

Pandora’nın Merakı, Eylül Görmüş, Bloomberg

26 Haziran 2024

Doğan Kitap, Cem Erciyes

26 Temmuz 2024

Yazıdaki Diyalektik:

Prometheus ve Epimetheus

Önce yap, sonra düşün

Read more

Herkese merhaba,

Poetika Yazı Kulübü yazarlarından Serda Sez, Ebru Köken Ünlü, Berna Sagun ve İlknur Kır’ın yazı ritüellerini Serda Sez derledi. Aşağıda paylaşıyorum.

İlham olmasını dilerim.

Sevgiyle,

Sepin

Serda Sez

Sepin yönergeyi verdiğinde ilk önce konu üzerinde düşünüyorum. Aklıma bir şeyler gelmeye, yazı içeriği, cümleler gelmeye belirmeye başlayınca hemen onları unutmamak için telefonuma not alıyorum çünkü mutlaka iş yaparken geliyor onlar aklıma. Bir şekilde kabataslak birkaç tane not olduysa elimde artık bilgisayara geçiyorum. Deftere yazmıyorum dolayısıyla bilgisayarda yazıyorum. Mutlaka masamda yazmak istiyorum ve elbette odamda. Yanımda kahvem olacak ya da bitki çayı olacak. Bir bardak suyum mutlaka olacak. Masam ve odam beni yazma konusunda tetikleyen yegâne mekan. Çünkü ben kırtasiyeyi aşırı seviyorum. Şu an kaç yaşındayım ama masamı görseniz beş yaş masası gibi… Rengarenk kalemler, dört beş tane kalemlik. Onlara asılı minik oyuncaklar. Başka bir sürü aksesuar var masamda rengarenk. O da benzer şekilde kitaplar ve defterlerle dolu. Masamda sol tarafımda kırmızı ışık veren bir masa lambam var. Özellikle yağmurlu günlerde o loş ışıkta yazmayı çok seviyorum. Bir harici klavyem var. Daha çok oyun oynayanların kullandıkları tür bir klavyeymiş ama ben daktilo sesi çıkartıyor diye almıştım. Onda yazmak çok keyifli oluyor ve yazdıkça yazasım geliyor klavyenin başında. Yazdıktan sonra yazımı birkaç kere okuyup hemen arkasından da yayımlıyorum. Arka fonda çoğunlukla müzik oluyor. Radyo dinlemeyi tercih ediyorum. Ama sadece müzik olan bir kanal oluyor bu, sunucu vs olmuyor. Ama salonda, ben orada olmasam da, mutlaka televizyon da açık oluyor. Evin sessiz olmasını sevmiyorum. Poetika’da beni yazıya hazırlayan ve özendiren başka bir şey de toplantılarda aldığım notları yazdığım müsvedde defterim. Kâğıt alışveriş çantalarından yapmıştım. Toplantıda ona not almayı ve arkadaşlarımı dinlerken ona şekiller çizmeyi çok seviyorum. Poetika’ya eklenmiş diğer videoları, yazıları, bu süreçte önüme çıkan başka yazıları, şiirleri, filmleri, müzikleri, dizileri konularımızla bağlantılı olan birçok şeyi yazdığım bir de temiz bir ajandam daha var. Hatta kimi rüyalarımı da eklediğim oluyor o deftere. Bu iki defterin varlığı da beni yine yazı konusunda besleyen araçlar.

Ebru Köken Ünlü

Ben aslında hala çok severim kâğıt kalemi o yüzden bir defter vardır mutlaka yanımda bir küçük not defteri vs. Ama bu cep telefonlarının notlar kısmını keşfedip kullanmaya başladıktan sonra ben de onu tercih eder oldum. Konu başlığı belli olduktan sonra, o zaten böyle kafamda arka planda hep çalışmaya başlıyor ve bir metaforu, o konuyla ilgili ya da yazıda kullanmak istediğim bir cümleyi, ne zaman geleceği belli olmadığı için, geldiğinde hemen telefonumun yanı başında olması ve hemen not alabilmem çok iyi oluyor. Ben çoğunlukla balkonda yazmayı seviyorum. Gündüz ise Türk kahvemi alıyorum. Bir bardak su olması gerekiyor. Benim olmazsa olmazım müzik. O gün hiç böyle bir şey iyi gelmiyorsa ya da dikkatimi dağıtıyorsa bir uygulama indirdim. Özellikle dikkat dağınıklığı olan insanlar için çok işe yarıyor. Bu uygulamada arkada odaklanmayı sağlayan birtakım sesler ya da ritim oluyor ama illa benim bulunduğum ortamda arkada bir müzik olması gerekiyor. Akşam yemek sonrası yazacaksam vakit olarak rahatsam yine çayımı kahvemi alabiliyorum ya da bir kadeh şarabımı alabiliyorum yanıma. Bilgisayarın başına oturduğumda eğer elimde konuyla ilgili dört beşcümle ya da bir iki metafor varsa telefonun notlarında, nerde kullanacağımı biliyorum ve onlar serpilmeye başlıyor bu sefer yazının içine. O oluş aşamasını çok seviyorum. O çok keyifli. İşin en eğlenceli kısmı o bütün oluşma kısmı. Her cümle kendi yerini buluyor. Sonra genelde birkaç kez okuyorum yazdığımı. Bir iki kez yüksek sesle okuyorum. Yüksek sesle okumayı çok tavsiye ediyorum çünkü o zaman görmediğim hata ya da cümle düşüklüğünü görebiliyorsun. Ben çok faydasını görüyorum bunun. Sonra bir süre de bekliyor. Paylaş paylaşma oldu olmadı belki bir şeyler değiştiririm derken öyle de bir süreç geçiyor. Sonrasında da böyle bir cesaret geldiği anda da paylaşıyorum.

Berna Sagun

İki tane çok disiplinli yazan kişi konuştu ben hiç öyle şeyler yapmıyorum. Sepin paylaşıyor ve o yazı bende oluşmaya başlıyor. Düşünmeye başlıyorum. Birçok şey geliyor aklıma, bazen not alıyorum, “Şundan bahsederim bundan bahsederim” diye… Sonra o not aldığım şeylerin hiçbirinden yazıda bahsetmiyorum. Yazıyı kafamda taşıma kısmı çok önemli benim için. Tek disiplinli yaptığım şey o olabilir. Sürekli kafamda çeviriyorum hani neresinden alsam nasıl anlatsam vs. Oturduğum zaman bambaşka bir şey de çıkabiliyor, hiç düşünmediğim bir şey de çıkabiliyor. Yazma bence o anlamda da çok büyülü bir şey, farkında olmadığımız şeyleri açığa çıkarmak için çok güzel bir araç yazmak. Genelde telefonun notlarına ya da bilgisayarın notlarına yazıyorum. Bilgisayarın notlarına yazdığımda şöyle bir sıkıntı oluyor. Türkçe klavyem yok benim burada. Dolayısıyla sonrasında Türkçe karakterlerle ilgili çok büyük sıkıntı yaşadığım için telefonun notlarına yazıyı çıkarıp sonra bilgisayardan paylaşmayı tercih ediyorum. Çünkü bilgisayardan okumak daha rahat geliyor bana ya da eğer bilgisayardan yapacaksam Türkçe karakterleri yukarı koyup kopyala yapıştır şekilde yazmam gerekiyor ki o yazı sürecini bayağı baltalayan bir şey oluyor. O yüzden o şekilde yapmamaya çalışıyorum ama öyle yazdığım yazılar da oldu. Ben konfor arayan bir insan değilim. Telefonum ya da bilgisayarım neredeyse orada hani böyle etrafımda dünya yanıyor olsa da eğer o sırada yazmak istiyorsam yazıyorum. Hiçbir şey beni durdurmuyor o sırada. En son hatta bu annenin çocukluğu konusunda toplantıya girmeden yarım saat önce yazıya başladım. Ben bir aklımdakileri yazayım derken yazının tamamı çıktı. Ben yazı çıktıktan sonra asla beklemiyorum hemen paylaşıyorum. İçinde yazım hatası filan da varsa o öylelikle kabulüm deyip devam ediyorum. Bence burada belli bir kaygı gütmediğimiz için yazının bir editoryal süreci olması da bana doğru gelmiyor, o da yazıya dahildir deyip paylaşıyorum. Bence o hatalardan çok tatlı şeyler çıkıyor. Yazılarımda özellikle burada böyle yazdım kaldı diye söylediğim yerler de oluyor söylemediğim ama özellikle tuttuğum hatalar da oluyor. Ben böyle hiçbir şey içmeden, hiçbir ritüelim olmadan, bazen telefonda bazen bilgisayarda o sırada neresi iyi gelirse bana orada yazıyorum. Dediğim gibi önemli olan şey düşünmek. Benim için orada o konu üzerine istişareye yatmak dedikleri şey vardır ya o kısım benim için önemli. Eğer o kısım tamamlanmadıysa yazmaya asla geçemiyorum ama yazdıysam, bittiyse hemen paylaşıyorum.

İlknur Kır

Benim de benzer şekilde zihinsel bir sürecim oluyor ve genellikle gece uykuya dalmadan önce veya bu süreç biraz fazla uzun sürerse o geceyi uymadan geçirmeyi göze alıyorum. Çünkü o düşünceler birbiri ardına geliyor ve bazı şeyleri de belki kendimce biraz kendimi zorlayarak not alarak değil de zihnimde evirip çeviriyorum. Bende de benzer şekilde artık yazabilirim yazmak istiyorum dediğim zaman telefonumun not kısmına yazıyorum. Kâğıt kalem kullanmıyorum genellikle çünkü çok hızlı bir şekilde akıyor o düşünceler. Bir iki cümle yazayım biraz bekleyeyim, düşüneyim yazayım gibi olmuyor süreç. O akışa bırakıyorum biraz kendimi. Sonrasında da çok fazla revize etmek istemiyorum açıkçası. O bana biraz yük gibi de geliyor çünkü o anda böyle o akış nasılsa daha doğal ve olması gerektiği gibi çıkıyor diye düşünüyorum ben de. Ortamımın çok sessiz olması gerekiyor. Müzik, kahve, çay, su gibi şeyler benim çok dikkatimi dağıtıyor. Genellikle kendi odamı tercih ediyorum ama oğlumun odasını nedense belki daha orada duygu olarak güvende ve daha iyi mi hissediyorum bilemiyorum ama oğlunun odasını da tercih ediyorum yazı yazarken kendi odamla birlikte. Bazen o metaforlar üzerinde zihinsel olarak gece uykuyla uyanıklık arasında gidip geliyorum. Evet, burada güzel bir akış var işte onu kalksam not alsam diyorum ama o kadar üşeniyorum ki onu böyle aklımda, zihnimde tutmam gerekiyor. Bazen yaş gereği zaman zaman o beyin sisine de belki, ona da bir direnç göstererek ve ona da bir savaş açarak ben bunu hatırlayacağım sabah ya da yazacağım zaman bunu kullanacağım diye de kendi kendime telkinde bulunuyorum. Yazmak gerçekten benim için terapi gibi… Sepin diyor yani hani “yazmazsam ölecektim.” Gerçekten bana çok iyi geldiğini yıllar sonra fark ettiğim bir aktivite mi diyeyim artık nasıl isimlendirilir bilmiyorum. Burada evet bir edebi kaygı gütmeden yazılar yazılıyor ama şunu da söylemek istiyorum gerçekten o duygu aktarımı, yazan arkadaşlar için söylüyorum, o kadar insanın içine işleyen o kadar güzel ifadelerle geliyor ki ben çok feyz alıyorum çok da keyif alıyorum okurken. Hepsinin yüreğine sağlık.

Bedriye Polat Altınöz

Yazan değil deneyen bir yerdeyim. Birini ya da bir süreci takip etmek beni daha çok motive ediyor. Bu anlamda Poetika var. Orada yazılanları okumak bende demlenip arada yazıya dönüşüyor. Hedefim aylık bir yazı. Poetika için yazacaklarımı direkt bilgisayar başında yazıyorum. Bu sayede Substack’i de çözüyorum. Platformda kendime yazıp şimdilik yayınlamadıklarımı da tutuyorum. Kalemlerim ve defterlerim kolayca ulaşabileceğim ve evin en sevdiğim yerinde. Bir de arada hazır mandala çıktıları boyuyorum. O sırada yeni şeyler dinlemek iyi geliyor, demlenmek iyi geliyor.

Şubat Postası burada.

Mart Postası’nda görüşene dek kendinize iyi bakın, birbirimize lazımız.

Sepin

Yazmak & Düşünmek İşleri

- Son aylarda Ahmet Sami Özbudak’ın Monologlar Müzesi / Kuğugölü işi için bir metin yazdım. Daha önce bir tiyatro metni yazmamıştım. Olur mu olmaz mı derken oldu galiba.

Harika iki kadın, dramaturg Sinem Öztürk ve oyuncu Selen Öztürk (soyadları aynı evet) ile çalışma imkanı bulduğum için çok şanslı hissediyorum. Yazar ve yönetmen Ahmet Sami Özbudak’la da tabii.

- Dil dersleri ve sanat teori dersleri (Memed Erdener ile) devam.

- Galatasaray Lisesi’nde Edebiyat Günleri’nde misafirdim. Gençler ve sohbet çok keyifliydi. Hocalarla okulu da epey gezdim, kütüphanelere girdim çıktım. Önünden yüzlerce kere geçmişimdir ama o binaların içinde olmak çok farklıydı. Hoyrat’ın birkaç sahnesi Galatasaray Lisesi’nde geçer, hatırlayan varsa. Bu açıdan da tatlıydı.

- Martı Kitap Kulübü’nde Hoyrat sohbetine katıldım. Okurları, farklı bakış açılarını dinlemek hep güzel.

- Kuvvet antrenmanı ve yürüyüşler devam.

Poetika Yazı Kulübü

- Poetika Yazı Kulübü’nde bir yenilik var. Kulüpte artık Dartington College of Arts/Plymouth Üniversitesi’ndeki yüksek lisansımdan devşirme yazı pratikleri paylaşıyorum. Belirli bir metafor etrafında, edebi ve sanatsal kaygıları bir kenara bırakarak yazıyor ve yazdıklarımız üzerinden sohbet ediyoruz. Her ay iki buluşma var. Diğer detayları bu gönderinin en altına kopyaladım.

Aramıza katılmak isterseniz şuradan başlayabilirsiniz:

Ya da şuradan:

- Örnek olarak Poetika Yazı Kulübü şubat kaydı burada:

- Poetika Yazı Kulübü üyeleriyle Kemal Varol’la birkaç sene evvel yaptığımız Roman Atölyesi kaydını paylaştım. Burada:

Kurmaca / Edebiyat

- Geber Aşkım

Ariana Harwicz, çev. Seda Ersavcı, Tersine Kitap. 2018 Man Booker adayı. 2018 Republic of Consciousness Ödülü adayı. Lynne Ramsay imzalı sinema uyarlaması, 2025 Cannes Film Festivali’nde prömiyer yaptı.

Çeviriye, Türkçesine hayran kaldım.

Kurmaca / Tiyatro

- En Sevdiğinden Başla

Tiyatro Hemhâl

Yazanlar: Selen Örcan, Hakan Emre Ünal, Nezaket Erden

Yöneten: Büke Erkoç & Hakan Emre Ünal Assistant Director

Oyuncular: Hakan Emre Ünal, Nezaket Erden, Barkın Sarp, Elif Aydın ve Mert Yılmaz Yıldırım

Sert metin, özellikle Hakan Emre Ünal çok etkileyici. Metnin zarının işi sahnelemeye yüklenmiş gibi hissettirdi bana.

- Tebdil

Yazan & Yöneten: Ahmet Sami Özbudak

Oyuncular: Burak Üzen, Erkan Akbulut, Fehmi Karaarslan, Gülşah Fırıncıoğlu, Özge Borak ve Onur Erdemir

Üçüncü izleyişim. İstanbul’da yaşayanlar kaçırmasın. Başka bir şey demiyorum.

Müzik

- Bir Hikâye, Bir Türkü

Yekta Kopan & Coşkun Karademir

Söyleşen: Yekta Kopan Çalan ve Söyleyen: Coşkun Karademir

Yazan: Özlem Belkıs

Perküsyon: Burak Çakır / Akustik Bas: Alper Uğurlar / Gitar: Şeyhmus Fidan / Duduk: Cem Killik / Kemane: Hüseyin Yalçın / Vokalist: Esma Kaya / Tonmaister: Ertan Keser

Coşkun Karademir’i ilk defa geçen sene İKSV Caz Festivali’nde dinlemiştim. Fırsat buldukça da dinlerim. Türkü dinlemek her hâlükarda çok hoşuma gidiyor.

Görsel Sanatlar

- Bir Düşün İçinde

Ani Çelik Arevyan’ın fotoğraf sergisi. Merdiven Art Space, Fındıklı.

Ani’nin ağzından fotoğrafların hikâyelerini dinlemek çok keyifliydi.

Fotoğrafın ne büyüleyici olduğunu düşündüm.

Çoluk çocuk yokken heves etmişliğim, Muammer Yanmaz’ın kursuna gitmişliğim var.

Poetika Yazı Kulübü Hakkında

Poetika Yazı Kulübü’nde kavramlar üzerine ve belirli bir metafor etrafında, edebi ve sanatsal kaygıları bir kenara bırakarak yazıyor -bazen çizenler, fotoğraf çekenler de oluyor- buluşmalarda yazdıklarımızı okuyor ve üzerine tartışıyoruz. Bunun herkese ne kadar iyi geldiğini yazarak anlatmak zor.

Bir yandan zamanla Poetika’nın kendi metaforları ortaya çıkıyor, “dikiş makinası” ve “hırka” gibi. Yani üretim kendi dilini kuruyor.

Yazıları Poetika Journal adını verdiğim dijital fanzin sayılarında biriktiriyoruz. Adı “Poetika Journal” çünkü journal İngilizcede hem dergi, gazete hem de günlük demek. Bu ikinci anlamıyla Poetika Journal bir kayıt alma ve unutmama akdi.

Not: Hiçbir şey yazmadan dinleyici olarak katılım da mümkün, birçok katılımcı dinlemeye geliyor.

Poetika Yazı Kulübü’ne Üyelik

Poetika Yazı Kulübü’ne -Poetika’ya- ücretli ya da ücretsiz üye olabiliyorsunuz, şurada: Poetika Üyelik

Poetika Master ve Poetika Forum yani aylık buluşmalar, Poetika Journal yazarlığı, Poetika Mektep ve Poetika Podcast sadece ücretli üyelere açık.

Poetika Journal okurluğu, Poetika Denemeler, Poetika Edebiyat, Poetika x Friends ve Posta Poetika ücretli ve ücretsiz tüm üyelere açık.

Aylık üyelik ücreti 3,5 pound (güncel kurla 207 TL), yıllık 30 pound (güncel kurla aylık 148 TL’ye denk). Ücretler yabancı para çünkü Substack’in ödeme platformu Stripe Türkiye’de çalış(a)mıyor.

Sadece iletişim amaçlı kullandığımız bir whatsapp grubu var, geyik yasak, katılmak isterseniz buraya tıklayın lütfen: Poetika Whatsapp Grubu

Görüşmek üzere, hoşça kalın.

Sepin

Poetika Journal’ın “Annenin Çocukluğu” sayısı aşağıda:

Kreatif Yazar

Poetika Journal #6

Telgrafın Tellerine Kuşlar mı Konar - Candan Erçetin…

Read more

2 months ago · 9 likes · 2 comments · Serda

Berna

Poetika Journal: Annenin Çocukluğu

Annemin çocukluğunun geçtiği ev, anneannemin yattığı mezarlığın tam karşısında…

Read more

2 months ago · 8 likes · 3 comments · Berna The Rebel

Deko

Annemin çocukluğunun yasını tutuyorum.

İnsan annesinin çocukluğunun yasını tutar mı? Ben tutuyorum…

Read more

a month ago · 8 likes · 1 comment · Deko

luvdesire

“Poetika Journal: Annemin Çocukluğu”

Anneannemin ilk yardımcısı büyük teyzemden sonra doğan, bir kız kardeş üzerine bir de erkek kardeş doğunca çocuk kalabalığından fırsat bu fırsat ortalıktan kaybolabilen, kah bahçede tavuk, kah mahallede kedi peşinde koşan bir sarı civciv annem…

Read more

a month ago · 2 likes · luvdesire

Ebru's Substack

Poetika Journal: Annenin Çocukluğu

Direktifleri okudum elbet. Bir önceki konudan hakimim de zaten. Lakin bu kez uygulamadım hiç birini yalan yok, zira gerek olmadı. Sanki yazmaya çoktan hazırmışım gibi, hep beklediğim bir komutu almışım gibi; yazmayı çok kez düşünüp zihnimde, bir sebepten ertelediğim o mevzuyu, bu kez başlık olarak görmek yetti…

Read more

a month ago · 3 likes · 2 comments · Ebru K. Ünlü

Bedriye’s Substack

anne-çocukluklara tesekkürler

annelerimizin çocuklugu dedik ve hepimizin bir yerindeki yumrulara yenileri eklendi…

Read more

20 days ago · 1 like · Bedriyevsbedis

Bedriye’s Substack

ACI YER MİYDİNİZ?

Erkekler neden en acıyı yeme yarısına giriyor…

Read more

4 days ago · 1 like · Bedriyevsbedis

Bedriye’s Substack

anne-çocukluklara tesekkürler

annelerimizin çocuklugu dedik ve hepimizin bir yerindeki yumrulara yenileri eklendi…

Read more

20 days ago · 7 likes · 3 comments · Bedriyevsbedis

Dartington College of Arts/Plymouth Üniversitesi’ndeki yüksek lisansımdan devşirme bir yazı pratiği ile Poetika Yazı Kulübü metaforlarını harmanladım, adımlar aşağıda:

Araçlar

Kendiniz

Bir defter

Bir kalem

Annenizin bulabildiğiniz en genç fotoğrafı

Gözlerinizi bağlamak için bir fular ya da şal

Evinizde bir köşe

Eylem #1 — Dokunma

Süre: yaklaşık 10 dakika

5 dakika boyunca:

Rahat edebileceğiniz bir yere oturun.

Gözlerinizi bağlayın.

Bir süre hiçbir şey yapmayın.

Bekleyin.

Sonra ellerinizi kullanın.

İçinde bulunduğunuz mekâna dokunun.

Duvara.

Yere.

Bir kumaşa.

Bir yüzeye.

İsterseniz olduğunuz yerde kalabilirsiniz.

İsterseniz, kendinizi güvende hissediyorsanız, biraz hareket edebilirsiniz.

Acele etmeyin.

Bir doku bulun.

Parmaklarınızın tekrar tekrar dönmek istediği bir doku.

Onu tanıyın.

Sonra göz bağınızı kaldırın.

Bir elinizi seçtiğiniz dokunun üzerinde bırakın.

Diğer elinizle deftere dönün.

5 dakika boyunca:

Dokuyu çizin

veya

Dokunun sizde uyandırdığı şeyi yazın.

Dokuyu görerek değil.

Dokuyu hatırlayarak.

Eylem #2 — Annenin Çocukluğu

Süre: yaklaşık 10 dakika

5 dakika boyunca:

Gözlerinizi kapatın.

Tam önünüzde annenizin çocukluğu var.

Ellerinizi dürbün gibi iki gözünüzün önüne getirin.

Gözleriniz hâlâ kapalı.

Bakın.

Annenizin çocukluğuna bakın.

Orada bir dünya var.

Bir sokak olabilir.

Bir oda.

Bir kapı aralığı.

Bir yaz öğleni.

Bir kış sabahı.

Belki bir ses.

Belki bir gölge.

Bu dünyadan tek bir imge seçin.

Deftere dönün.

5 dakika boyunca:

Yazın

veya

Çizin

veya

Bu imgeye bir jest ya da sesle karşılık verin.

İstediğiniz zaman bırakabilirsiniz.

Durun.

Geri çekilin.

Bir süre hiçbir şey yazmayın.

Poetika Journal Protokolü

Poetika’ya www.sepinsinanlioglu.com adresinden ulaşıyorsunuz diye belki farkında değilsiniz, burası Substack platformunda işliyor. Substack alternatif bir sosyal medya mecrası ve hesap açmak ücretsiz, alışageldiğimiz sosyal medya hesapları gibi düşünün.

Yazılarınızı Poetika Journal’da yayımlayabilmem için öncelikle Substack’te hesap açmanız gerekiyor: www.substack.com

Poetika Journal için yazınızı Substack hesabınızda, “Poetika Journal: Annenin Çocukluğu” başlığı altında paylaşın. Artık bir Poetika Journal yazarısınız.

Yazınızın link’ini bu gönderinin altına yorum olarak bırakın, bunu yaptığınızda yazınızın Poetika Journal’da yayımlanmasına rıza vermiş oluyorsunuz.

Haydi başlayın!

Read more

Poetika Journal’ın “Minutiae” sayısı aşağıda:

Ebru's Substack

Poetika Journal: Minutiae

Ablam, abim ve ben. Evimizin salonuna inen merdivenin basamaklarında yukarıdan aşağıya, bu sırayla durup poz vermişiz. Ben en fazla dört yaşındayım, bu durumda abim on iki, ablam on dört yaşında. Çiçekli, mavi basma elbisem var üzerimde, aynı basmadan ablamın da üzerinde var bir elbise, annem dikmiş ikimize de. Bayram falan herhalde çünkü aynı elbiseyle…

Read more

2 months ago · 5 likes · 1 comment · Ebru K. Ünlü

Berna

Poetika Journal: Minutiae

Kitaplığımın önünde oturuyorum…

Read more

2 months ago · 7 likes · 3 comments · Berna The Rebel

Kreatif Yazar

Poetika Journal #5

Apansız çıkageliyor sevgin…

Read more

2 months ago · 6 likes · 6 comments · Serda

Esra Onur

Poetika/ Dürbün

Babam beş çocuğuna, daha iyi bir gelecek sağlamak için türlü sınav ve mülakatları son denemesinde geçip Almanya’ya öğretmen olarak gidiyor. Bir yıl içinde onsuz neler yaşadık hatırlamıyorum. “…unutmak madem yok, madem büyük yalan, neden hatırlamaz insan?” diye düşünüp soru iliştiriyorum metin sayfasına…

Read more

2 months ago · 1 like · Esra Onur

Bu Poetika Journal sayısı için Dartington College of Arts/Plymouth Üniversitesi’ndeki yüksek lisansımdan devşirme bir yazı pratiği ile Poetika Yazı Kulübü metaforlarını harmanladım, adımlar aşağıda:

Araçlar:
Kendiniz. Bir defter. Bir kalem.
Evinizde bir köşe.

Eylem #1
Bir gözünüzü kapatın.
Diğer gözünüzün önüne elinizi dürbün gibi koyun.
Bakış daralsın, dünya küçülsün.

Beş dakika bakın.
Yakından. Yavaşça.
Bulunduğunuz yerin en küçük ayrıntılarına kadar.

Süre dolduğunda, gördüklerinizden yalnızca birini seçin.
Bir beş dakika daha sadece onunla kalın.

Yazın.
Çizin.
Ya da bir sesle, bir jestle karşılık verin.

Süre dolduğunda bırakın.

Geri çekilin.

Devam etmek isteyenler için:

Eylem #2

İki gözünüzü de kapatın.
Tam önünüzde, çocukluğunuz var.
İki gözünüzün önüne ellerinizi dürbün gibi koyun, gözleriniz kapalı.

Çocukluk dünyasını seyre dalın.
Bu dünyadan bir imge seçin.

Yazın.
Çizin.
Ya da bir sesle, bir jestle karşılık verin.

İstediğiniz zaman bırakın.

Geri çekilin.

Poetika Journal Protokolü

Poetika’ya www.sepinsinanlioglu.com adresinden ulaşıyorsunuz diye belki farkında değilsiniz, burası Substack platformunda işliyor. Substack alternatif bir sosyal medya mecrası ve hesap açmak ücretsiz, alışageldiğimiz sosyal medya hesapları gibi düşünün.

Yazılarınızı Poetika Journal’da yayımlayabilmem için öncelikle Substack’te hesap açmanız gerekiyor: www.substack.com

Poetika Journal için yazınızı Substack hesabınızda, “Poetika Journal: Minutiae” başlığı altında paylaşın. Artık bir Poetika Journal yazarısınız.

Yazınızın link’ini bu gönderinin altına yorum olarak bırakın, bunu yaptığınızda yazınızın Poetika Journal’da yayımlanmasına rıza vermiş oluyorsunuz.

Haydi başlayın!

Geçen pazarki Poetika Yazı Kulübü buluşmasında, Paul Shepard’ın Coming Home to the Pleistocene adlı kitabından ve bu kitaptaki “Pleistosen Paradigmasının Boyutları” listesinden bahsetmiştim. Liste, Burcu Çelebi’nin Türkçe çevirisi ve İngilizce orijinalleri ile aşağıda.

Pleistosen Paradigması listesindeki maddelerin güncel/modern/kapitalist düzendeki karşılığını bulmak bayağı eğlenceli bir oyun, hatta bir sonraki buluşmada isteyenlerle deneriz.

Mesela benim için yazı/yazmak = 66. & 59. maddeler.

Çok sevgiler herkese,

Sepin

İnsanlığımızın en yetkin ifadelerinin medeniyet tarafından icat edilmediğini, aksine onu önceleyen kültürlerce üretildiğini tam anlamıyla kavradığımızda; doğal dünyanın yalnızca bir kısıtlar dizisi değil, hayallerimizi daha bütünlüklü biçimde gerçekleştirebileceğimiz bağlamsal çerçeveler sunduğunu fark ettiğimizde; kendi inşa ettiğimiz karşıtlıklar arasında uzun süredir ertelenmiş bir uzlaşmaya doğru ilerlemiş olacağız.

"When we grasp fully that the best expressions of our humanity were not invented by civilization but by cultures that preceded it, that the natural world is not only a set of constraints but of contexts within which we can more fully realize our dreams, we will be on the way to a long overdue reconciliation between opposites which are of our own making."

PLEİSTOSEN [1] PARADİGMASININ BOYUTLARI

1. Shepard, P. (1998). Coming Home to the Pleistocene. Washington: Island Press, pp. 171-172.

   ---

   Ontogenetik [2]

   ---

   1. Yaşam döngüsünün tamamındaki aşamaların resmen tanınması

   2. Bağlanma ve ayrılmanın gelişen dinamikleri

   3. 18 aydan itibaren emekleme özgürlüğü

   4. Zengin dokulardan oluşan oyun alanı

   5. “Sembolik” yaştan önce okuma yok (yaklaşık 12 yaş)

   6. Vahşi öldürme sahnelerine her yaşta erişim

   7. Doğum, çiftleşme, ölüm sahnelerine her yaşta erişim

   8. Az miktarda oyuncak

   9. Zengin tür taksonomisine konuşma yoluyla erken erişim

   10. Hayat aşamalarına geçişlerin resmî kutlaması (inisiyasyon [3] gibi)

   11. Zengin hayvan taklit oyunları ve diğer içe atım [4] süreçleri

   12. Akran olmayanlarla grup oyunları

   13. Doğum ve yenidoğan için “yumuşak” ortam

   14. Mitolojiyle bağlantılı olarak adlandırılmış yerlere erişim

   15. Geniş aile veya yoğun sosyal kültür

   16. Uzun emzirme süresi

   17. Yaşayan dünyanın içsel tahmini olarak oyun

   18. Az depolama, birikim veya tedarik

   19. “İş” çeşitliliği

   20. El yapımı aletler ve diğer objeler

   21. Monokültür [5] yok

   22. Ailenin bağımsız geçimi ve buna ek olarak göreneksel paylaşım

   23. Ekotipe [6] dayalı ekonomi – bir yere göre ayarlanmış

   24. Mutlak “ayni hak” [7] esasına dayalı bir arazi sahipliği yok

   25. Mutlak bölgecilik (bir hayvanın yaşadığı yeri koruma davranışı) çok az

   26. Fosil yakıt kullanımı yok

   27. Asgari düzeyde ev işi

   28. Domestik bitki ya da hayvan yok

   ---

   Sosyal

   ---

   29. Sergilenen erdemliliğe dayalı prestij

   30. Kalıtımsal mevki çok az ya da yok

   31. Kabilenin genetik/evliliğe dayalı/dile dayalı büyüklüğü 500-3000 kişi

   32. Klan ve diğer üyelikler yaşa oranla artan nüfuza sahip

   33. Yabancılara maruz kalma sınırlı

   34. Grup dışından olanlara karşı misafirperverlik

   35. Teyze/hala ve amca/dayı-işlevsel roller

   36. Üreme dönemi sonrası danışmanlık işlevleri-büyükanne ve büyükbaba gibi

   37. Ateş başı çemberi: 10 yetişkin (bütünün konseyi)

   38. Ara sıra daha büyük çapta toplanmalar

   39. Nesilsel bilgi havuzuna dayalı anımsatıcılar önemli

   40. Katılımcı veya otoriter siyasete karşı temsilî

   41. Bölgesel cinsiyet ve yaş işlevleri

   42. Logosa[8] dair ekolojiye dayalı totem benzeri düşünüş

   43. Dinamik, koşullara bağlı olarak ortaya çıkan, dağılımlı liderlik

   44. Ademimerkeziyetçi güç

   45. Kabileler arası gerilimi azaltma ayinleri (atışma, barış çubuğu)

   46. Sosyal hiyerarşiden ziyade kozmoloji odaklı ritüeller

   ---

   Diğer

   ---

   47. Periyodik hareketlilik, yerleşik düzen yok

   48. Tüm yaşam formlarında ruh anlayışı kavramı, doğaüstülük

   49. Anlatının merkezîliği, rutin hatırlama ve hikâye

   50. Omnivor beslenme (hem etle hem otla)

   51. Ender tür demografisi

   52. Sanat kozmolojiye tabi

   53. İzleyici odaklı olmaktan ziyade katılımcı müzik

   54. Duyusal bilime karşı (“somutun bilimi”) soyut bilim

   55. Et yemenin sosyal ve kozmolojik işlevinin kutlanması

   56. Bitkisel maddelerin özel etkilerinin dini düzenlemesi

   57. Kapsamlı yayan seyahat

   58. Sadece organik ilaç

   59. Rüya tecrübesine dair düzenli diyalog

   60. “Oyun” yaklaşımı – rakipten nefret etmek yerine rakibi sevmek

   61. Dikkatli dinleme, ses ortamına dikkat

   62. Koşmak

   63. Akrabalığa ve ataların mevcudiyetine dikkat

   64. Günlük döngüye ve mevsimselliğe uyumlanmak

   65. Fetüsteki genetik anomaliye radikal müdahale yok

   66. Yabana, el değmemiş doğaya, tek başınalığa anında erişim

   67. Doğrusal olmayan zaman ve mekân – tarih yok, ilerleme/gelişme ya da kader yok

   68. Kutsal tören (kurban değil)

   69. Kabiliyetin resmen tanınması

   70. Avcılığa ve toplayıcılığa katılım

   71. Gelip gitmek, beceri seçmek, evlenmek ya da evlenmemek konusunda özgürlük

   ---

   [1] Genellikle halk dilinde Buz Devri olarak adlandırılan, yaklaşık 2.580.000 ila 11.700 yıl önce süren jeolojik dönemdir. Dünyanın en son tekrarlanan buzullaşma dönemi. Pleistosen’in sonu, son buzul döneminin sonuna ve arkeolojide kullanılan Paleolitik çağın sonuna karşılık gelir. (Vikipedi)

   [2] Bir organizmanın ömür süresi ile ilgili. Ontojenez ile ilgili (ontojenez: Canlının, döllenmeyi takiben türe özgü yapı ve biçim alıncaya kadarki gelişme ve büyümesi.

   [3] Süluk ya da kılavuzluk kimi ansiklopedilerde bireyin spiritüel gelişimi için, ‘spiritüel tesir’i alıp aktarabilen bir üstadın sert ve sürekli kontrolü altında, bir düzen ve disiplin içinde, sınavlara dayalı tarzda, metotlu olarak eğitimi şeklinde tanımlanmaktadır. İnisiyasyon sözcüğünün kökeni, Latincede “bir yere girme, iştirak etme, kabul edilme, başlama” anlamındaki “initium” sözcüğüdür. Osmanlı tarikat geleneğinde bulunan “süluk” kelimesi de, “iplik, sıra, dizi, yol, meslek, tutulan yol” anlamlarındaki Arapça “silk” sözcüğünden gelmektedir. (Vikipedi)

   [4] Psikoanalitik kuramda, içeatım, bir dış nesnenin özelliklerinin içsel nesne ya da zihinsel temsil olarak psişeye içselleştirilmesini içerir.

   [5] Belirli bir bitkinin, bir bölgede yaygın olarak yıllarca yetiştirilmesi.

   [6] (Yun. oikos: ev; typos: örnek) Ekolojik izolâsyon sonucu bir türün farklı popülasyonlarının farklı evrimsel etkiler altında farklılaşması sonucu oluşan ırkları. Ekolojik ırk. (kelimeler.gen.tr)

   [7] Taşınır veya taşınmaz üzerinde doğrudan doğruya egemenlik yetkisi veren ve herkese karşı ileri sürülebilen haklar. (TDK sözlüğü)

   [8] Logos, eski Yunancadaki legein sözcüğünden türetilmiştir. Sözcüğü Grekçede felsefi bir kavramı belirtmek üzere ilk kez kullanan Efesli filozof Herakleitos, terimi, her şeyi yöneten değişmez yasa (logos) ya da yasalar (logoi), evreni düzenli bir bütün olarak kuran ve hareket ettiren, evrenin düzenini sağlayan evrensel yasalar, evrenin temeli olan evrensel zorunluluk olarak ifade eder. (Vikipedi)

   ---

   ASPECTS OF A PLEISTOCENE PARADIGM

   ---

   Ontogenetic

   ---

   1. Formal recognition of stages in the whole life cycle

   2. The progressive dynamics of bonding and separation

   3. Earth-crawling freedom by 18 months

   4. Rich textures play space

   5. No reading prior to “symbolic” age (about 12 years)

   6. All-age access to butchering scenes

   7. All-age access to birth, copulation, death scenes

   8. Few toys

   9. Early access via speech to rich species taxonomy

   10. Formal celebration of life-stages passages such as initiation

   11. Rich animal-mimic play and other introjective processes

   12. Non-peer group play

   13. Parturition and neonate “soft” environment

   14. Access to named places in connection with mythology

   15. Extended family or dense social culture

   16. Extended lactation

   17. Play as the internal prediction of the living world

   18. Little storage, accumulation, or provision

   19. Diversity of “work”

   20. Handmade tools and other objects

   21. No monoculture

   22. Independent family subsistence plus customary sharing

   23. Ecotypic economy – keyed to place

   24. No landownership in the sense of “fee simple”

   25. Little absolute territoriality

   26. No fossil fuel use

   27. Minimal housekeeping

   28. No domestic plants or animals

   ---

   Social

   ---

   29. Prestige based on demonstrated integrity

   30. Little or no heritable rank

   31. Size of genetic/marriage/linguistic group of tribes 500-3000

   32. Clan and other membership giving progressive identity with age

   33. Limited exposure to strangers

   34. Hospitality to outsiders

   35. Functional roles of aunts and uncles

   36. Postreproductive advisory functions such as grandparental roles

   37. Size of fire circle group: 10 adults (council of the whole)

   38. Occasional larger congregations

   39. Emphasis on mnemonics with its generational repository

   40. Participant politics vs. representational or authoritarian

   41. Vernacular gender and age functions

   42. Totemic analogical thought of eco-predicated logos

   43. Dynamic, emergent, and dispersed leadership

   44. Decentralized power

   45. Intertribal tension-reduction rites (song duels, peacepipe)

   46. Cosmologically rather than sociohierarchically focused ritual

   ---

   Other

   ---

   47. Periodic mobility, no sedentism

   48. Conceptual notion of spirit in all life, numinous otherness

   49. Centrality of narrative, routine recall, and story

   50. Dietary omnivory

   51. Rare-species demography

   52. Subordination of art to cosmology

   53. Participatory rather than audience-focused music

   54. Sensual science (“science of the concrete”) vs. intangible science

   55. Celebration of social and cosmological function of meat eating

   56. Religious regulation of the special effects of plant substances

   57. Extensive foot travel

   58. Only organic medicine

   59. Regular dialogue on dream experience

   60. The “game” approach – to love, not hate, the opponent

   61. Attention to listening to the sound environment as voice

   62. Running

   63. Attention to kinship and the “presence” of ancestors

   64. Attunement to the daily cycle and seasonality

   65. No radical intervention of fetal genetic malformation

   66. Immediate access to the wild, wilderness, solitude

   67. Nonlinear time and space – no history, progress, or destiny

   68. Sacramental (not sacrificial) trophism

   69. Formal recognition of a gifted subsistence

   70. Participation in hunting and gathering

   71. Freedom – to come and go, to choose skills, to marry or not, etc.

   ---

Read more

Sevgiler,

Sepin

Read more

Tanıdığım herkes depresif, umarım siz iyisiniz.

Yılbaşı tantanası, iş güç, sömestir derken son iki ay nasıl geçti ben de anlamadım. Bu sefer Aralık ve Ocak Postası birlikte oldu.

Şubat Postası’nda görüşene dek kendinize iyi bakın, birbirimize lazımız.

Yazmak & Düşünmek İşleri

- Ahmet Sami Özbudak’ın Monologlar Müzesi / Moda projesi için bir monolog yazdım. Daha önce bir tiyatro metni yazmamıştım. Okunacak değil oynanacak bir metin tasarlamak güzel, değişik ve öğretici. Sami ve bu işin dramaturgu Sinem Öztürk’le çalışmak ise en güzeli.

- Dil dersleri ve sanat teori dersleri devam. Yeni şeyler öğrenmeyi seviyorum, Portekizcede bazı rakamların gramatik cinsiyetle değişmesiyle yoruluyorum, yine de güzel.

- Aralıkta Bafra Eğitim-Sen’de ve Samsun’daki bağımsız kitabevi Eflatun’da söyleşi ve imza etkinliği oldu. Yazar arkadaşım Semrin Şahin ve Eflatun Kitabevi’nin sahibi İrfan Şen beni çok güzel ağırladılar, çok teşekkür ederim. Beni yabaniliğimden soyup Samsun’u görmeme vesile olan Poetika üyelerinden Nurayşe’ye misafirperverliği için çok teşekkür ederim.

- Ocakta Pangaltı’daki bağımsız kitabevi Nostalji Kitap/Kahve’de Karolin Mamigonyan moderatörlüğünde bir Hoyrat söyleşisi yaptık. Hoyrat bir Ermeni ailenin hikâyesi olduğu için bu söyleşiye katılan Ermeni cemaatiyle Hoyrat’ı konuşmak daha farklı bir yerden ve çok tatlı oldu. Karolin’e tekrar çok teşekkür ederim.

- Kuvvet ve kas antrenmanına devam. Bu sabah epeydir aksattığım Boğaz yürüyüşlerine de döndüm.

Kurmaca / Edebiyat

- Bozuk Para

Yasmin Zaher, çev. Parla Nemutlu, April Yayıncılık. Bozuk Para Filistin asıllı Zaher’in ilk romanı ve Dylan Thomas Ödülü'nü kazandı.

Bu ödülü görünce Galli şair ve yazar Dylan Thomas’ı ne kadar çok sevdiğimi hatırladım, kafası değişiklerden ve maalesef otuz dokuzunda, çok genç yaşta ölmüş. Do Not Go Gentle Into That Good Night şiiri bir yana birkaç sene evvel Under Milk Wood adlı oyununu okumuş, çok sevmiştim.

- Annemin Uyurgezer Geceleri

Ayfer Tunç, Can Yayınları. Su gibi aktı gitti, çok uzun bir araba yolculuğu (günübirlik Yunanistan) gidiş gelişinde başlayıp bitirdim. Derin bir aile hikâyesi, ustadan. Okuması güzel, hissi buruk.

Kurmaca / Tiyatro

- Monologlar Müzesi Pavyon

Yazarlar: Ahmet Sami Özbudak, Oya Denizyaran, Kerem Pilavcı, Şenay Tanrıvermiş
Yöneten: Kerem Pilavcı
Oyuncular: Tuğçe Şahin, Burcu Halacoglu, Pınar Yıldırım, Erkan Akbulut, Tuğçe Tanış

İstanbul’da yaşayanlar, Monologlar Müzesi’nden bir “şey” illaki görün. Şuradan bakabilirsiniz: Monologlar Müzesi

- Meçhul Paşa

Yazan: Ahmet Sami Özbudak

Yöneten: Emrah Eren

Oyuncular: Erdem Akakçe, Fatih Koyunoğlu, Bülent Çolak

Çok güzeldi. Ali Sami Özbudak’ın bir şeyi enine boyuna çalışıp üretmesine hayranım. Monologlar Müzesi için birlikte vakit de geçirdikçe tiyatroya adanmışlığına saygım katlanıyor.

- Palamut Zamanı

Yazan & Yöneten: Çağan Irmak

Oyuncular: Ayda Aksel, Alina Boz, Bekir Erdem Öz, Sezer Arıçay, Dila Yağcı, Melisa Berberoğlu, Özcan Ateş, Berkay Özcan

Tekrarları çok sevsem de bir daha gideceğim bir oyun değil.

Müzik

- Soli Deo Gloria

İklim Tamkan ve Türkü Yavuz’dan Surp Yerits Mangants Ermeni Kilisesi’nin, Hoyrat’ı yazarken tanıştığım İstanbul Pipe Organs oluşumunun onardığı harmonyumunda konser. Çok güzeldi, çok duygulandım, aşağıdaki videoda sesim nasıl titremiş.

- Borusan Quartet Yeni Yıl Konseri

Çok keyifliydi, Arjantinli tango ustası Astor Piazzolla ve Fazıl Say’dan çaldılar. Borusan Quartet konserlerine gitmek, çocukların yaylıları yakından tanıması, çello hangisi, viyola hangisi, kemandan ne farkı var soruları için de harika bir fırsat, aklınızda olsun.

Görsel Sanatlar

- Son Akşam Yemeği (L’Ultima Cena) / Leonardo da Vinci

Ocak ayında Milano’da yaklaşık yirmi sene sonra ikinci kere gördüm. Son Akşam Yemeği 1495 – 1498 yıllarına tarihleniyor, Milano’da Santa Maria delle Grazie Manastırı’nın yemekhane bölümünün sağ duvarında. Üzerimde tarif edemediğim bir etkisi var.

Poetika Yazı Kulübü

- Poetika Yazı Kulübü’nde -Poetika’da- “Aidiyet” ve “Anne Hikâyesi” (eski adıyla anne yarası) üzerine “Mise-en-Abyme” terimi ve metaforlar çerçevesinde yazmaya devam ediyoruz. Bu ayki buluşmanın kaydı burada:

- Geçen ay Poetika üyeleriyle 1500+ kişinin aldığı Yetişkin Eğitimi’nin -YE- kayıtlarını paylaştım.

Konular muhtelif: Tarım devriminin birey üzerindeki etkisinden öfkeye, iletişimden güvene, erken yaş/gelişimsel namıdiğer çocukluk travmalarına somatik yaklaşımlardan ölüme, yasa uzanan ve katılımcıların merakıyla şekillenen, değişen, büyüyen ya da küçülen Hollanda menşeli müfredat.

Toplam 10 buluşma (YE jargonuyla “stüdyo”)

Stüdyo #0’dan Stüdyo #9’a, toplam 22 saat.

- Bu akşam saat 8’de gerçekleşecek Şubat buluşmasına katılmak isterseniz: Poetika Master

Poetika Yazı Kulübü Hakkında

Poetika Yazı Kulübü’nde kavramlar üzerine ve belirli bir metafor etrafında, edebi ve sanatsal kaygıları bir kenara bırakarak yazıyor -bazen çizenler, fotoğraf çekenler de oluyor- buluşmalarda yazdıklarımızı okuyor ve üzerine tartışıyoruz. Bunun herkese ne kadar iyi geldiğini yazarak anlatmak zor.

Bir yandan zamanla Poetika’nın kendi metaforları ortaya çıkıyor, “dikiş makinası” ve “hırka” gibi. Yani üretim kendi dilini kuruyor.

Yazıları Poetika Journal adını verdiğim dijital fanzin sayılarında biriktiriyoruz. Adı “Poetika Journal” çünkü journal İngilizcede hem dergi, gazete hem de günlük demek. Bu ikinci anlamıyla Poetika Journal bir kayıt alma ve unutmama akdi.

Not: Hiçbir şey yazmadan dinleyici olarak katılım da mümkün, birçok katılımcı dinlemeye geliyor.

Poetika Yazı Kulübü’ne Üyelik

Poetika Yazı Kulübü’ne -Poetika’ya- ücretli ya da ücretsiz üye olabiliyorsunuz, şurada: Poetika Üyelik

Poetika Master ve Poetika Forum yani aylık buluşmalar, Poetika Journal yazarlığı, Poetika Mektep ve Poetika Podcast sadece ücretli üyelere açık.

Poetika Journal okurluğu, Poetika Denemeler, Poetika Edebiyat, Poetika x Friends ve Posta Poetika ücretli ve ücretsiz tüm üyelere açık.

Aylık üyelik ücreti 3,5 pound (güncel kurla 207 TL), yıllık 30 pound (güncel kurla aylık 148 TL’ye denk). Ücretler yabancı para çünkü Substack’in ödeme platformu Stripe Türkiye’de çalış(a)mıyor.

Sadece iletişim amaçlı kullandığımız bir whatsapp grubu var, geyik yasak, katılmak isterseniz buraya tıklayın lütfen: Poetika Whatsapp Grubu

Görüşmek üzere, hoşça kalın.

Sepin

Sizlere kısaca Poetika Yazı Kulübü’nden bahsetmek istiyorum.

Poetika’da belirli bir metafor etrafında, edebi ve sanatsal kaygıları bir kenara bırakarak yazıyor -bazen çizenler, fotoğraf çekenler de oluyor- buluşmalarda yazdıklarımızı okuyor ve üzerine tartışıyoruz. Bunun herkese ne kadar iyi geldiğini yazarak anlatmak zor.

Bir yandan konuştukça Poetika’nın kendi metaforları ortaya çıkıyor, dikiş makinası ve hırka gibi. Yani üretim kendi dilini kuruyor.

Yazıları Poetika Journal adını verdiğim dijital fanzin sayılarında biriktiyoruz. Adı “Poetika Journal” çünkü journal İngilizcede hem dergi, gazete hem de günlük demek. Bu ikinci anlamıyla Poetika Journal bir kayıt alma ve unutmama akdi.

4 sayımız oldu bile:

Lafı daha fazla uzatmıyorum, aramıza katılmak isterseniz üyelik link’i şurada: Poetika

Son günlerde aramıza yeni katılanlar için kısa bir not yazdım:

Dün gece Poetika gecesiydi. Her şey gittikçe sertleşiyor ya da belki hep böyleydi, zaten ne fark eder. Dün akşamki Poetika buluşması ise benim için yumuşak sözcüğünün kendisi oldu, buluşmada kendiliğinden ortaya çıkan hırka metaforu da cabası.

Aşağıda dün geceden kısa bir kayıt var:

Buluşmanın tam kaydı burada: Poetika

1500+ kişinin katıldığı Yetişkin Eğitimi’nin bütün kayıtlarını da Substack’e yükledim, o da burada: Yetişkin Eğitimi

(Toplam 10 buluşma, 22 saat. Konular muhtelif: tarım devriminin birey üzerindeki etkisinden öfkeye, iletişimden güvene, erken yaş/gelişimsel namıdiğer çocukluk travmalarına somatik yaklaşımlardan ölüme ve yasa kadar uzanan, katılımcıların merakıyla şekillenen, değişen, büyüyen ya da küçülen Hollanda menşeli müfredat.)

Substack Poetika sayfasında - Poetika - çok daha fazlası var. Poetika ücretli üyelik ile bütün buluşmalara, geçmiş Poetika ve başka muhtelif seminelerimin kayıtlarına ulaşabilirsiniz. Üyelik bugünkü kurla 203 TL, senelik ödeme ile 145 TL.

İyi haftalar herkese.

Sepin

Tekrar “bozmak” için Duygu Ayrıştırma tekniği

Hayattaki Mise-en-Abyme: Örüntüler / Döngüler / Tekrarlar

Hırka metaforu

“İşlenmiş tekrar güzelleştirir.”

Read more

1500+ kişinin aldığı YE kayıtları.

Konular muhtelif: Tarım devriminin birey üzerindeki etkisinden öfkeye, iletişimden güvene, erken yaş/gelişimsel namıdiğer çocukluk travmalarına somatik yaklaşımlardan ölüme, yasa uzanan ve katılımcıların merakıyla şekillenen, değişen, büyüyen ya da küçülen Hollanda menşeli müfredat.

Toplam 10 buluşma (YE jargonuyla “stüdyo”)

Stüdyo #0’dan Stüdyo #9’a, toplam 22 saat.

Kayıtlar aşağıda:

Read more

Bunlar da benim 2025 kitaplarım.

2025 Booker’ına layık görülen Flesh’i içimdeki boşluğa dokunduğu için ve yazarı David Szalay’un almaktan çekinmediği risk için bir de henüz kütüphaneye kaldırmadım. Masamda, elimin altında:

Ocak

1. Orbital, Samantha Harvey, Vintage, Penguin Random House / 2024 Booker Ödülü

2. Kumadam, E.T.A. Hoffmann, İthaki Yayınları, çev. Anıl Alacaoğlu

3. İtaat Etüdü, Sarah Bernstein, Domingo, çev. Cem Akaş / 2023 Booker Ödülü Kısa Liste

4. Kar Altındaki Gece, Ralf Rothmann, YKY, çev. Serap Gülerçin Karluk

5. Billur Örüntüler, Rıdvan Hatun, Can Yayınları

Saramago Resimli Çocuk Kitapları: The Lizard, The Silence of Water, An Unexpected Light

Şubat

1. The Anthropologists, Ayşegül Savaş, Bloomsbury Publishing (haklarını İş Bankası Yayınları almış)

2. Birbirimize Her Şeyi Söyleyebilirdik, Judith Hermann, çev. İlknur Özdemir, Sia

3. Kız’la Randevu, Mateo Garcia Elizondo, çev. Roza Hakmen, Siren

4. Doğduğum Şehir, Mario Vitti, çev. Sula Bozis, İstos

5. Maali Almeida’nın Yedi Ay Dönümü, Shehan Karunatilaka, çev. Kerem Işık, Livera / 2022 Booker Ödülü

6. İstanbul’da Çok Dilli Kitabeler, Emre Öktem, Mesut Tufan, İBB Yayınları

Mart

1. Kalan, Leyla Erbil, İş Bankası Yayınları

2. Suzan Defter, Ayfer Tunç, Can Yayınları

3. Hayaletlerim, Gwendoline Riley, çev. Begüm Kovulmaz, İş Bankası Yayınları

4. Bukalemunlar Kitabı, José Eduardo Agualusa, çev. Bengi De Sa Matos Paixao, Timaş Yayınları

Nisan

1. Pedro Páramo, Juan Rulfo, çev. Süleyman Doğru, Doğan Kitap

2. Aziz Bey Hadisesi, Ayfer Tunç, Can Yayınları (tekrar okuma)

3. Oğlan Şeyh Maşuki Duruşması, İsmail Kaygusuz, Alev Yayınları

4. Lacan Neden Budist Değil? Slavoj Žižek, çev. Ayça Göçmen, Encore

5. Kalbi Hızlandıran Şeyler, Asuman Susam, Everest

Mayıs

1. Peygamberin Şarkısı, Paul Lynch, çev. Mert Doğruer, Deli Dolu

2. On the Calculation of Volume I, Solvej Balle, çev. Barbara Haveland, New Directions

3. Şimdi Buradaydı, Irmak Zileli, Everest

4. Fukaranın Ahı, Şahane Atasözleri Defterim, Başar Başarır, İthaki

Yaz

1. Babamı Kim Öldürdü, Edouard Louis, çev. Ayberk Erkay, Can Yayınları

2. Öteki, Fyodor Mihayloviç Dostoyevski, çev. Tansu Akgün, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

3. Tebdil, Ahmet Sami Özbudak

4. Kadınlar Rüyalar Ejderhalar, Ursula K LeGuin, haz. Deniz Erksan, Bülent Somay, Müge Gürsoy Sökmen, Metis Yayınları

5. Yörüngede, Samantha Harvey, çev. Püren Özgören, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

6. İki Satır, İki Satırdır, Edip Cansever, haz. Habil Sağlam, Yapı Kredi Yayınları

Şiir kitaplarından Türkçede olanlar:

- Çağdaş İngiliz Şiiri Antolojisi, Cevat Çapan, Kırmızı Kedi Yayınevi

- Son Adam: Kıyamet Şiirleri, çev. Emre Erol, Fihrist Kitap

Eylül

Bu aya dair bir kitap listesi bulamadım. Ne okuduğumu hatırlayamadım, belki de bir şey okumadım.

Ekim, kasım ve aralık da kendi romanım için kapandığım için okuma açısından zayıf geçmiş. Bir süre daha böyle gider.

Ekim

- Onu Sevdiğim Zamanlar, Kemal Varol, Doğan Kitap

- Flesh, David Szalay, Jonathan Cape (Penguin Random House) / 2025 Booker Ödülü

Kasım

- Bahçıvan ve Ölüm: Georgi Gospodinov, çev. Hasine Şen Karadeniz, Metis.

Aralık

- Bozuk Para, Yasmin Zaher, çev. Parla Nemutlu, April Yayıncılık

Umberto Eco, Louvre Müzesi’nde listelerden oluşan bir serginin küratörlüğünü yaparken “Liste kültürün kökenidir,” demişti. “O, sanat ve edebiyat tarihinin bir parçasıdır. Kültür ne ister? Sonsuzluğu anlaşılır kılmak. (…) Ve insan sonsuzlukla nasıl yüzleşir? Kişi anlaşılmaz olanı nasıl kavramaya çalışır? Listeler aracılığıyla.*

Benimki, listeleme sevdam.

Beş bin yıl önce insanlar liste yapmak için yazıyı icat etti: Mezopotamya’daki en eski yazı sistemleri besi hayvanlarının listesini kil tabletlere kaydetmek için tasarlandı.*

Yazının icadının zirai ya da ticari başka bir faaliyete dair de olsa liste tutmaya bağlanması beni pamuk helva pembeliğinde mutlu ediyor. Çünkü ben de Sümerliler gibi listelerin insanıyım. Hayatımı listelerim üzerine kurarım, uçan balon hayallerimi listelerim marifetiyle iplerinden tutar yere indiririm.

Edebiyat hayalde kurgulananın dille ifade edilmesine yönelik zihinsel bir gayrettir; amma velakin hayal alemi yazının zenginliğiyle bile karşılanamaz. Dil bu konuda yazarın elinin altındaki en güçlü kaldıraçtır, yazı ancak dil maharetiyle hayale yaklaşır. Liste, ister ex-ante ister ex-post hikâye olsun, hayalin temel taşıdır. Botanical Shakespeare hayaller ve listeler arasındaki bağa işaret eden harika bir kitaptır; eserlerindeki çiçekleri, meyveleri, nebatatı, ağaçları, tohumları ve otları listeleyerek Shakespeare’in hayalleri ve metinleri arasında kurduğu bağı okurun önüne inci gibi dizer. Birkaç sene evvel Yaşar Kemal için bir benzeri yapılacak denmişti, takip edemedim.

Listeye dair bir endeks çıkarırken sözlükleri hele etimolojik sözlükleri atlamak olmaz. Okulunda konuları sözcük kökenleri üzerinden işleyen Stephen Jenkinson, dili animist ruhun mırıltısı, etimolojik sözlükleri ise hikâyeler olarak tanımlar. Liste sözcüğünün hikâyesini Türkçe etimolojisinde aramak abesle iştigal ama yine de Nişanyan’ın Çağdaş Türkçenin Etimolojisi sözlüğüne danıştım. Karşısında: “∼ Fr liste 1. bordür, şerit 2. şerit halinde yazılı dişi ∼ Ger *listön şerit, kenar” yazıyordu.

Aradığımı İngilizcede buldum. İngilizce etimolojisi* sözcüğün içinde saklanmış hikâyeyi açık ediveriyordu:

liste, i. haz, neşe, keyif†

liste, i. kumaş şeridi

liste, i. kulak†

iste, i. yara izi†

liste, i. renk şeridi†

liste, i. dövüş arenası

liste, i. geminin yan yatması

liste, i. bir dizi isim, rakam, kelime ya da benzerlerinden oluşan katalog

liste, i. uzun bir parça tahta†

liste, i. belirli bir yayımcı tarafından yayımlanan kitapların başlıkları

†Bu tanımlar artık geçerliliğini yitirmiş olsa da listless (neşesiz), listel (ince pervaz) ve listen (dinlemek) gibi kelimelerde varlıkları hissedilmektedir.

Liste deyip de geçmemek lazım!

Ailemde de bir liste mevzusu hâkim ama listeleme merakımın membaı babam sanırım; “okurken borçlandığı isimler”i sıraladıkları da dâhil çok sayıda listesi, listeleri için defterleri vardı. Annemin listeleri mutfağa dairdi; alışveriş listeleri, menüler, babamın ölümü sonrası ise evin gider listeleri… Ablam Aysan’la o ergen ben çocukken şiir ve şarkı listelediğimiz ortak defterlerimiz vardı, bazıları hâlâ duruyor.

Ben de kendimi bildim bileli listeler yaparım. Farklı konular için muntazam listelerim, bu listeler için de defterlerim ya da dijital dosyalarım var.

Dijital listelerim Excel’de tutarım, ben Excel kadınıyım, kötü espri. Listenin ana maddeleri için sayfalar, o sayfalarda ana maddenin alt başlıkları konuşlanır. Bazen o alt başlıklardan biri sayfaya terfi eder, bazense ayrı bir Excel dosyasına. Liste maddeleri arasında hiyerarşi yoktur. Yer değişikliği sebebiyle hiçbir madde diğerine gönül koymaz, kendi aralarında gül gibi geçinir giderler.

Elle tuttuklarım için defterlerim vardır. Bu aşağıdakiler benim zihnimin güzel yerleri için tuttuğum listelerle dolu defterler, kapakları roman kapaklarından. Moby Dick’te düşündüğüm, merak ettiğim şeyler için, À la recherche du temps perdu’da şu an üzerinde çalıştığım değil de bir sonraki roman için, Madame Bovary’de şu an üzerimde çalıştığım roman için, Tender is the Night’ta da Poetika için listelerim var.

Defterde tuttuğum listelerin başlıklarını köşeli parantez içine alır, her ana maddenin başına numara işareti (#) koyarım. Bunları kurşun kalemle yaparım. Listede bir işlevi kalmayan maddeleri cetvel maharetiyle çizdiğim iki çizgi ile ya da özel ten rengi Touch markerlarımla boyayarak azat ederim.

Liste yapmasıyla, eklemesi çıkarması bozmasıyla ve nihayete er(diril)mesiyle benim için başlı başına bir ritüeldir.

Listenin paradoksu ve belki de hazzı hem sonlu hem de sonsuz olmasıdır. Her öge münferittir ancak liste bağlantıya, dolayısıyla kategoriye işaret eder. Ögeler ne kadar başka olursa işaret edilen kategori o kadar geniş olur. Ta ki sınırları hayal gücümüzün hudutlarına yaklaşana dek.*

Liste alelade bir yeni çağ ritüeli değil kadim bir hayal gücü ritüelidir. Orhan Pamuk’un Kara Kitap’ındaki Bölüm İki: Boğaz’ın Suları Çekildiği Zaman listelemenin edebiyattaki en güzel örneklerindendir. Yazarın hayal gücü boğazın sularının çekildiği zaman göreceklerimizin listesine kitapta bir bölüm ayırtmıştır. Listeleme edebiyatta hayal dünyasının yazıya aktarımı için en elverişli tekniklerden biridir.

Malum yılbaşı da listelerin kraliçesi bir dönem. Kâğıtlar kalemler defterler hazır. 2026 için dilekler, hayaller yazıya geçiriliyor. Her yer konfeti.

Eco’ya naçizane, katılıyorum. Listeler stabil değildir, canlıdır, dinamiktir, tül perdeler arasında danstır. Listeler sonsuzluğa gider, matematik kalksa konuşsa, n’nin ∞’a gittiği limit problemidir hayaller ve cevap hep yine ∞’dur.

İkametgâhı ya defterler ya da Excel dosyaları olan listelerim uzar, kısalır, genleşir, büzülür. Listeler uzay zaman düzleminde istediğin tarafa açılan kedi merdiveni gibidir. Yumuşaktır, esnektir, dinamiktir. Canlıdır. Herhangi bir basamağından başka yöne doğru yeni bir merdiven uzatmak, bir maddesinden yepyeni taptaze başka bir liste üretmek işten bile değildir. Böylelikle her liste sonsuzluğa doğru uzanan bir sihirdir. Listeler işte bu sebeple hayallerle aynı dili konuşur. Listeler, hayallerin, kafamızın içinde dönen imgelerin prefrontal korteks aktivitesi olarak yazıya tercümesidir. Listeler, hayal gücü ve zihnin Fransız öpücüğü sonrasında mucizeyle rahme düşürdükleri Mesih’tir.

Listesiz hayal etmek imkânsızdır. Listelemek bir hayal gücü ritüeliyse Hıdırellez, bu ritüelin doğayla taçlandırılmasıdır. Seneler, seneler önce, Piet Mondriaan’ın doğduğu yaşlı bir Hollanda kasabasında, dileğini hayal etmeye ve bırakabilmeye dair bir meditasyon yapmıştım, adı vardı, dilek ağacı. Gözümün bir yerden ısırdığı yönergeler Hıdırellez’in meditasyonda reenkarnasyonuydu. Hayal etmenin psişeye desteği kadim öğretilerde yoğun yer bulmasından da anlaşılır. Yılbaşı için emanet alabilir, yeni yıl hayallerimizin listesi için temel addedebiliriz. Önümüzün arkamızın sağımızın solumuzun neonlu umut sözcüğüyle bezendiği şu günlerde yeridir.

Efsanevi fizikçi Niels Bohr, sıradan bir gerçeğin, karşıtı düzmece olan, engin bir gerçeğin ise karşıtı yine engin bir gerçek olan bir beyan olduğunu söylemiştir.**

Zıddını kendi içinde barındırmak yerine başka kelimelerle karşılayan mefhumlar ve sözcükler kafamı karıştırır. Yılbaşı döneminin seksapeli yüksek kavramlarından umut da bunlardan biri. Umutlu olabilirsin, ya da umutsuz. Siyah beyaz arasındakine benzer bir zıtlık vardır, umut sözcüğünün içinde. Hangisi olduğun bir eke, -li ya da -siz, bakar. Ne fena.

Umut soğuktur, donuktur. Düzmecedir. Bir şeyin olduğundan farklı olmasına dair bir inat içerir. Bu sebeple mahpustur, başka olasılıkları görmezden gelir, kendi kendini kapana kıstırır. Umut doğrusaldır, a noktasından b’ye düz çizgidir, bu lineerlik onu hem bağımlı hem de hiyerarşik kılar. Dünya bir spiraller ağıdır oysa, ast üst ilişkisinden muaftır.

Dünya iki paralel çizginin kesiştiği sonsuzlukta hayal kurar.

Hayaller dünyanın hareketinden start alır. Umut stabildir, biraz da depresif. Liste gibi hayal gibi kıvrak, dansçı değildir. Krepon kâğıdından kedi merdivenindense demirden inşaat merdivenidir umut, en üst basamak asıl ve hedeftir, diğerlerinin esamesi okunmaz. Geçmişi kale almaz umut, vurgusu geleceğedir. Geçmişi dâhil etmeyen her şey cansızlığa mahkûmdur oysa. Şimdiki zamanın mutlak reddidir umut. Muhteviyatındaki biçarelikle ona tutunanı yenik ilan eder. “2026’dan umutluyum,” baştan mağlup bir cümledir. Merdivenin en tepesine ya çıktın ya çıktın hükmüdür. Umut eğilmez, bükülmez, form değiştirmez, özgür değildir. Umuttan özgür olmak, bilakis, özgürlüğün mayasıdır ya da Stephen Jenkinson’ın dediği gibi, umuda kapılmadan yaşamak ve ölmek bir devrimdir.

2003 senesinden beri, yani yirmi iki senedir, yeni yıl dileklerimi tuttuğum bir defterim var. Seneler geçtikçe listem kısalmış, ilk senelerdeki “şunu şöyle yap, buna böyle davran” gibi değişiklik şehvetine yenilmiş dileklerimin yerini başka şeyler almış, büyümüşüm diyelim. Terapist Kathy Kain’in bir lafı bu bağlamda manidar: “Öncelikle altta yatan hayatta kalma fizyolojisini ele almadan davranışta yapılan herhangi bir değişiklik sadece irade gücüyle bastırmaktır.” Bastırmayı bırakmışım. Kendimden yüz seksen derece dönüş talep eden, zorbalık taslayan, davranış değiştirmeli değil, kendim gibi ufak tefek, kış günü camda süzülen yağmur damlaları gibi hafif, sevgilinin boynu gibi beyaz kokan nazenin isteklerim var artık. Gerisi için de naçizane içten yanmalı çalışma hevesim.

Sizlere de 2026 duası olarak bırakmak istediğim bir sözcük var: lacrimarum. Bu yazıda 2025’in delişmenliğinden ödünçle bir kuş gibi daldan dala atladım. Lacrimarum’u şimdilik sandığa kaldırayım, vakti gelince kendi konuşsun.

Öyleyse, 2026 senesinde, yeni yazılarda hasbihâllere, hasretle şerefe.

*Eliot, H. (2022) Eliot’s Book of Bookish Lists, Londra: Particular Books.

**Wilczek F. (2014) Varolmanın Hafifliği: Fizikte Birleşik Kurama Doğru, İstanbul: Alfa Bilim.

Hayatlarımızdaki Mise-en-Abyme

Velazquez

Tekrarlar/Döngüler

Anne karnından doğmak / Kendinden doğmak / Kendini doğurmak

Read more